Α. Κυρίτση: Ο κοινωνικός έλεγχος της ΕΡΤ, ανοιχτό στοίχημα

• Πηγή: ENETPRESS 
• 25 Μαϊ 2015, 19:20
• Συντάκτης Ντορίτα Λουκίσσα
• Κατηγορία Συνεντεύξεις



Ένα από τα πρόσωπα που πρωτοστάτησαν στη διατήρηση της ελεύθερης ΕΡΤ και αποτέλεσαν σύμβολο του αγώνα των εργαζομένων, τώρα εκπροσωπεί τον ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή.
Η Αγλαΐα Κυρίτση όχι μόνο δεν ταυτίστηκε, παρ' όλ' αυτά, με την κυβερνητική επιλογή των νέων προσώπων που θα διοικήσουν την ΕΡΤ, αλλά δηλώνει πως θα συνεχίσει τη μάχη για μια ανεξάρτητη δημόσια ραδιοτηλεόραση, όποτε χρειαστεί.
- Βρισκόμαστε 23, κοντά 24 μήνες πια, μετά το «μαύρο» της ΕΡΤ και στο παρά ένα για την επανίδρυσή της. Ποιες ήταν οι στιγμές που σας έμειναν ανεξίτηλες;
«Τι να πρωτοθυμηθείς από έναν αγώνα απρόσμενο, ακόμα και για μας τους ίδιους; Να θυμηθώ τη νύχτα που έπεσε το "μαύρο"; Την "ψυχή βαθειά" του Νίκου Τσιμπίδα λίγο πριν εισέλθουν στο στούντιο οι αστυνομικοί; Το τελευταίο δελτίο ειδήσεων "του δρόμου", με φόντο την κλειστή με χειροπέδες πόρτα της ΕΡΤ και τα ΜΑΤ να κάνουν "τοίχο" πίσω μας;
Να θυμηθώ τους χιλιάδες δημοκράτες πολίτες που κάθε βράδυ μάς συντρόφευαν;
Τις συναυλίες στο προαύλιο; Τη συμπαράσταση των καλλιτεχνών; Τα μηνύματα συμπαράστασης από τους συναδέλφους των διεθνών μέσων ενημέρωσης; Τους ανθρώπους της διανόησης που τάχθηκαν στο πλευρό μας; Τις λαϊκές συνελεύσεις; Ή τα δάκρυα των ανθρώπων όταν έψαλαν τον Εθνικό Ύμνο;
Να θυμηθώ τα νυχτερινά ταξίδια στη Θεσσαλονίκη για να βοηθήσουμε τους συναδέλφους της ΕΡΤ3; Να θυμηθώ την αγωνία αποκατάστασης των πομπών που έπεφταν; Ή τη χαρά μας κάθε φορά που οι τεχνικοί μας έβρισκαν μια "πειρατική λύση" για να συνεχίζουμε να εκπέμπουμε;
Να θυμηθώ τις καθαρίστριες, τις μακιγιέζ και το άλλο προσωπικό, που με μόνο όπλο την ψυχή τους κρατούσαν την ΕΡΤ καθαρή και εμάς ευπαρουσίαστους;
Πιο συγκλονιστικές, όμως, ήταν οι στιγμές που μαθαίναμε για την απώλεια κάποιου συναδέλφου μας. Αυτή η εκκωφαντική ησυχία του θρήνου, αυτό το βουβό κλάμα όλων μας, αυτό το σιωπηρό πείσμα για τη συνέχεια, ήταν ό,τι πιο συγκλονιστικό μπορεί να βιώσει ένας αγωνιζόμενος.
Είναι αλήθεια πως αυτό που ζήσαμε αποτελεί πια για όλους μας μια ξεχωριστή εμπειρία ζωής. Βιώσαμε έστω και λίγο, αυτό που διαβάζαμε ή μας διηγούνταν οι παλιοί αγωνιστές της Αριστεράς. Την ιδιαίτερη συντροφική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ των ανθρώπων όταν υπερασπίζονται χωρίς ιδιοτέλεια κοινά ιδανικά και αξίες. Σχέσεις ουσιαστικές που οικοδομούνται μέσα από τον κοινό αγώνα. Σχέσεις που διαφοροποιούνται αξιακά από αυτές που κάνουμε "στη συνθήκη μιας ανταγωνιστικής καπιταλιστικής κοινωνίας". Και ναι, πράγματι ξαναμετρηθήκαμε με το μπόι μας. Άλλοι συμπορευτήκαμε έως το τέλος, άλλοι αποχώρησαν νωρίς. Όλα έχουν ένα τίμημα.
Επίσης, μέσα σ' αυτόν το μακρύ αγώνα, υπήρξαν στιγμές που γνωρίζαμε ότι ο συσχετισμός δύναμης στρεφόταν εναντίον μας. Ξέραμε ότι χωρίς ριζική πολιτική αλλαγή, η δημόσια ραδιοτηλεόραση, όπως εμείς την εννοούσαμε, δεν είχε μέλλον. Αλλά ούτε μια στιγμή δεν θεωρήσαμε τον αγώνα μας "άγονο". Γιατί ήδη είχαμε κερδίσει τον αγώνα της αξιοπρέπειας. Αυτοί οι αγώνες δεν κρίνονται στιγμιαία και κυρίως δεν χάνονται ποτέ».
- Η ενασχόληση με την ενεργό πολιτική προϋπήρχε σαν ιδέα ή προέκυψε αυτό το διάστημα των αγώνων;
«Κατάγομαι από μια οικογένεια με βαθιές ρίζες στους αγώνες της Αριστεράς. Ο πατέρας μου, Λάζαρος Κυρίτσης, ανήκει σ' εκείνη τη γενναία γενιά της Εθνικής Αντίστασης. Εγώ πέρασα τα παιδικά μου χρόνια περιμένοντας να βγει ο πατέρας μου από τις φυλακές της χούντας. Οι επισκέψεις μου στη φυλακή είχαν αντικαταστήσει τους παιδικούς περιπάτους στο πάρκο. Έτσι πάντα από τα μαθητικά και φοιτητικά μου χρόνια ήμουν ενταγμένη στις γραμμές της ΚΝΕ και του ΚΚΕ. Δεν υπήρξα όμως ποτέ μου επαγγελματίας της πολιτικής και ούτε και τώρα ως βουλευτής αισθάνομαι έτσι. Συμμετείχα απλώς στους αγώνες της γενιάς μου. Έρχεται όμως κάποια στιγμή που η ιστορική συγκυρία σε αναγκάζει να βγεις μπροστά. Για μένα το "μαύρο" στην ΕΡΤ ήταν μια τέτοια στιγμή».
- Όταν κατεβήκατε στην πολιτική πριν από ένα χρόνο, για τις περιφερειακές εκλογές, είχατε δηλώσει πως «δεν είστε ΣΥΡΙΖΑ, αλλά έχετε κοινούς στόχους» με το κυβερνών, πλέον, κόμμα. Σήμερα είναι περισσότερα ή λιγότερα εκείνα που σας ενώνουν;
«Ούτε σήμερα είμαι μέλος του κόμματος, αλλά βουλευτής που το κόμμα αυτό με τίμησε με το να με συμπεριλάβει στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του, τιμώντας έτσι όλους τους εργαζόμενους της ΕΡΤ. Σήμερα τα καθήκοντά μας είναι άλλα, βαρύτερα. Σήμερα, ως κυβέρνηση με κορμό την Αριστερά, πρέπει να αποδείξουμε ότι τα μαύρα χρόνια των μνημονίων τελείωσαν. Πρέπει να βάλουμε τέλος στην κοινωνική αποσάθρωση και να επιβάλουμε στους εταίρους-δανειστές να σεβαστούν τη δημοκρατία στη χώρα μας. Στόχος φιλόδοξος, που δεν αφορά μόνο στους Ελληνες αλλά και τους άλλους Ευρωπαίους πολίτες. Τους ευρωπαϊκούς λαούς.
Στην υλοποίηση αυτών των απαρέγκλιτων στόχων, που αποτελούν, άλλωστε, και τις προγραμματικές μας δεσμεύσεις, στηρίζεται η πολιτική μου συμμαχία με τον ΣΥΡΙΖΑ».
- Διστάσατε πριν δεχτείτε τη δεύτερη, φετινή, πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τις εθνικές εκλογές, δεδομένου ότι κάποιοι σας κατηγόρησαν ακόμη κι ότι θελήσατε με την υποψηφιότητά σας να «εξαργυρώσετε τους αγώνες της ΕΡΤ»;
«Δεν ξέρω σε ποιους ακριβώς αναφέρεστε. Πάντως, οι συναγωνιστές μου, οι συνάδελφοί μου της ΕΡΤ, όχι μόνο δεν με απέτρεψαν από το να δεχτώ την πρόταση, αλλά αντίθετα με προέτρεψαν να την αποδεχτώ. Γιατί γνώριζαν ότι από ένα άλλο μετερίζι θα συνέχιζα να αγωνίζομαι για μια ελεύθερη και δημοκρατική δημόσια ραδιοτηλεόραση, και αυτό κάνω. Ήξεραν ότι θα συμβάλω κι εγώ στην προάσπιση των Δημόσιων Αγαθών και Υπηρεσιών. Ήξεραν και ξέρουν ότι θα εναντιωθώ και θα ενισχύσω την προσπάθεια αποτροπής του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας. Ήξεραν και ξέρουν ότι θα υπερασπιστώ τα εργασιακά δικαιώματα και όλη την κοινωνική ατζέντα που περιέχει το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ. Ήξεραν και ξέρουν ότι σκοπός μου ποτέ δεν είναι οι θέσεις και οι τίτλοι, αλλά ο αγώνας για την απελευθέρωση του τόπου και του λαού από τα δεσμά της ευρωκρατίας και του χρέους. Επιτρέψτε μου να πω ότι όσοι (και είναι λίγοι) μιλούν για τάχα "εξαργύρωση των αγώνων της ΕΡΤ" είναι αυτοί που δεν έδωσαν πραγματικά τέτοιους αγώνες. Είναι αυτοί που έχουν μάθει σε ανταλλάγματα για ό,τι, μα ό,τι κάνουν στη ζωή τους. Η δική μου αντίληψη και στάση είναι εντελώς διαφορετική...».
- Ήσασταν η εισηγήτρια του νομοσχεδίου της ΕΡΤ από τον ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο δεν διστάσατε με τους δύο συναδέλφους σας (Τριανταφυλλίδης, Καββαδία) να αντιταχθείτε στην κυβερνητική επιλογή του νέου διευθύνοντος συμβούλου, Λάμπη Ταγματάρχη. Πιστεύετε ότι η «αδιαλλαξία» του αρμόδιου υπουργού θα έχει συνέπειες στην επανίδρυση της νέας ΕΡΤ που οραματιστήκατε και ανέλαβε να υλοποιήσει η κυβέρνηση;
«Νομίζω ότι η κοινή δήλωση που αναφέρετε είναι πολύ σαφής και απαντά ξεκάθαρα στο ερώτημά σας».
- Αν παρατηρηθούν ξανά στην ΕΡΤ κρούσματα «παθογένειας» ή κυβερνητικής «χειραγώγησης», ειδικά στον τομέα της ενημέρωσης, κάτι που όλοι απευχόμαστε, οι αρμόδιοι θα σας βρουν μπροστά τους;
«Όχι μόνο εμένα, αλλά και όλους τους εργαζόμενους. Πρέπει όμως να συμπληρώσω ότι, όπως γνωρίζετε, τέτοιες μάχες, όπως οι μάχες για τη δημοκρατία, τη διαφάνεια, την ανεξάρτητη πληροφόρηση, την ανεξαρτησία από πολλαπλά συμφέροντα, δεν τελειώνουν ποτέ. Ούτε είναι δυνατόν να πιστέψει κανείς ότι αρκεί μια πολιτική απόφαση για να μεταβούμε "σ' έναν κόσμο αγγέλων". Επομένως το στοίχημα είναι διαρκές».
- Ήσασταν ένα από τα πιο δυνατά σύμβολα του αγώνα, το πρόσωπο του «δελτίου ειδήσεων του δρόμου», με φόντο τα ΜΑΤ. Αληθεύει ότι σας πρότειναν οι συνάδελφοί σας να εκφωνήσετε συμβολικά το πρώτο δελτίο της νέας ΕΡΤ, στις 11 Ιουνίου, στην επέτειο δύο χρόνων από το «μαύρο»;
«Νομίζω ότι θα ήταν εντελώς άστοχο ως βουλευτής πλέον να εκφωνήσω ένα δελτίο ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης που έχουμε πει σε όλους τους τόνους ότι θέλουμε να είναι ανεξάρτητη από κόμματα και κυβέρνηση. Όμως, φυσικά και θα συμμετάσχω μαζί με τους εργαζόμενους της ΕΡΤ στον εορτασμό της 11ης Ιουνίου. Και θα ξαναβρεθώ μετά από δύο χρόνια στο studio της ΕΡΤ. Στο studio της οδού Μεσογείων».
- Εσείς, ως Αγλαΐα Κυρίτση δημοσιογράφος, ως βουλευτής της Αριστεράς, αλλά και ως απλή τηλεθεάτρια, ποια είναι η δημόσια τηλεόραση που θα θέλατε πραγματικά και ώς ποιο βαθμό πιστεύετε ότι μπορεί να γίνει πραγματικότητα;
«Κανένας νόμος, όπως είπα πολλές φορές και στη Βουλή ως εισηγήτρια του νομοσχεδίου, όσο καλός και να είναι, δεν αρκεί για να γίνουν οι μεγάλες αλλαγές -και αυτό δεν αφορά μόνο την ΕΡΤ. Ο νόμος ορίζει το γενικό πλαίσιο και τις γενικές κατευθύνσεις. Το ζήτημα είναι η αξιοποίηση των δυνατοτήτων του νόμου ακριβώς για την απελευθέρωση της ΕΡΤ και κυρίως την απελευθέρωση των εργαζομένων της, οι οποίοι όλο το προηγούμενο διάστημα απέδειξαν και τις ικανότητες και τις δυνατότητές τους. Αντίστοιχα, για παράδειγμα, η ουσιαστική ενεργοποίηση και λειτουργία των Συμβουλίων Κοινωνικού Ελέγχου μπορεί να έχει κυριολεκτικά απελευθερωτικά αποτελέσματα και να χτίσει τη ζωντανή σχέση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα με την κοινωνία. Τονίζω ότι η ανεξαρτησία, ο πλουραλισμός, η κοινωνική συμμετοχή και ο διαρκής κοινωνικός έλεγχος της ΕΡΤ είναι ένα ανοιχτό και διαρκές στοίχημα, το οποίο οφείλουμε να κερδίσουμε και από αυτό θα κριθούμε όλοι μας».
Τελευταία τροποποίηση Δευτέρα, 25 Μάιος 2015 21:05




• 
  

To Βόρειο Αιγαίο- Γόνιμη Γραμμή κατά τη συζήτηση της περιφερειακής στρατηγικής καταπολέμησης της φτώχειας και κοινωνικής ένταξης για το Βόρειο Αιγαίο, κατά τη σχετική συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο

Εισήγηση Αγλαΐας Κυρίτση, επικεφαλής της παράταξης
Βόρειο Αιγαίο- Γόνιμη Γραμμή
κατά τη συζήτηση της περιφερειακής στρατηγικής
καταπολέμησης της φτώχειας και κοινωνικής
ένταξης για το Βόρειο Αιγαίο,
κατά τη σχετική συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο,
την Τετάρτη 20 Μαΐου 2015

Πριν την παράθεση της εισήγησης, όπως αυτή έγινε από την Αγλαΐα Κυρίτση, αξίζει να σημειωθεί ότι η επικεφαλής της παράταξης Βόρειο Αιγαίο - Γόνιμη Γραμμή δεν πήρε καμιά απάντηση στα πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα-παρατηρήσεις που έκανε.

Ολόκληρη η τοποθέτηση έχει ως εξής:

Συζητάμε σήμερα την περιφερειακή στρατηγική καταπολέμησης της φτώχεια και κοινωνικής ένταξης για το Βόρειο Αιγαίο.

Μια συζήτηση που γίνεται και πάλι με διαδικασίες εξπρές, χωρίς να μπορεί να μελετήσει κάποιος σε βάθος και το πρόβλημα, αλλά και τον όποιο σχεδιασμό επιχειρεί να θέσει το σχέδιο που έχουμε στα χέρια μας.

Δεν θα σταθούμε καθόλου σε τρομακτικές διαπιστώσεις για την κοινωνική πραγματικότητα που διαμορφώθηκε όλα τα προηγούμενα μνημονιακά χρόνια. Τα αποτελέσματα είναι πλέον ξεκάθαρα και αποτυπώνονται σε όλες τις σχετικές μελέτες.

Δεν θα σταθούμε στα επί μέρους, ούτε θα κάνουμε γενικές καταγγελίες. Ωστόσο, πρέπει αρχικά να κάνουμε μια γενική πολιτική επισήμανση.

Και με τα συγκεκριμένα προγράμματα αναδεικνύεται στο μέγιστο βαθμό η υποκριτική στάση της Ε.Ε. απέναντι στους λαούς. Ενώ ανατινάζουν ολόκληρες χώρες και κοινωνίες και οδηγούν με τις ταξικές πολιτικές τους στη φτωχοποίηση ολόκληρες κοινωνίες έρχονται με προγράμματα – ασπιρίνες να ενισχύσουν, τάχα, τα θύματα των πολιτικών τους.

Επιστρέφοντας στο σχέδιο που σήμερα συζητάμε, θέλω αρχικά να κάνω κάποιες αφετηριακές επισημάνσεις.

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, το οποίο ενώ κάνει μια καλή απεικόνιση της τρομακτικής κοινωνικής κατάστασης, στο κομμάτι της αντιμετώπισής της φαίνεται να κινείται σε ένα διεκπεραιωτικό πλαίσιο, όπως γίνεται με όλα τα σχετικά ευρωπαϊκά προγράμματα.

Με βασικές αναφορές στο γενικό κυβερνητικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση της φτώχειας, ακολουθείται η πεπατημένη της συμπλήρωσης πεδίων –συχνά με copy paste- για την υποβολή μιας πρότασης, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα πολύ τελευταία στοιχεία, αλλά και η δυναμική του φαινομένου της φτωχοποίησης. 

Έτσι απουσιάζει μια σαφής ιεράρχηση προτεραιοτήτων και στοχευμένων παρεμβάσεων, που θα απαντά στις πραγματικές ανάγκες. Γι’ αυτό μιλάμε για διεκπεραιωτική συμπλήρωση πεδίων, ώστε να προλάβουμε χρόνους και προθεσμίες για την απελευθέρωση πόρων.

Η στόχευση, η ιεράρχηση και η αποτελεσματική παρέμβαση θα απαιτούσαν έναν άλλον σχεδιασμό, ο οποίος θα ήταν φανερός και θα προέκυπτε από το σχέδιο που συζητάμε, κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει. Αν πάρουμε τα αντίστοιχα σχέδια άλλων περιφερειών το πιθανότερο είναι ότι θα βρούμε διαφορές, μάλλον, μόνο στα ποσά.

Από την άλλη, κατά τη γνώμη μας πρέπει να γίνει μια διεξοδική και αναλυτική συζήτηση για το ρόλο των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, πώς εμπλέκονται στην όλη διαδικασία, πώς διαχειρίζονται τεράστια ποσά, πόσο είναι πιστοποιημένες για τη δουλειά που κάνουν και κυρίως πώς ελέγχονται.

Στο πρόγραμμα που συζητάμε, επιτρέψτε μου να αναφερθώ ενδεικτικά σε ορισμένα παραδείγματα τα οποία εγείρουν ερωτήματα.

Θα αναφερθώ ενδεικτικά σε δύο ΜΚΟ, οι οποίες κυριολεκτικά πρωταγωνιστούν στη διαχείριση κονδυλίων. Αναφέρομαι στην Ηλιαχτίδα και στην Κυψέλη και ξαναλέω ότι είναι απλά δυο ενδεικτικά παραδείγματα. Η μεν πρώτη φαίνεται να προτείνεται να διαχειριστεί για την εξαετία 2015-2020 6.341.224 ευρώ, η δε δεύτερη 4.632.000 ευρώ.

Προτείνονται σε τέσσερις δράσεις, με τα ίδια ακριβώς νούμερα και ως προς τους ωφελούμενους και ως προς τους αντίστοιχους προϋπολογισμούς. Επίσης, ενώ η Ηλιαχτίδα προτείνεται για 2.047 ωφελούμενους να διαχειριστεί 1.585.306 ευρώ, η Κυψέλη για την ίδια ακριβώς δράση προτείνεται να διαχειριστεί 1.158.000 ευρώ για μόλις 23 ωφελούμενους (πίνακας σελ. 35).

Αντίστοιχα παραδείγματα και ερωτήματα, προκύπτουν για όλες σχεδόν τις δράσεις και τις εμπλεκόμενες ΜΚΟ.

Επίσης, να αναφερθώ ενδεικτικά στη δράση για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς (πίνακας σελ. 32). Κατ’ αρχάς αναφέρονται βρεφονηπιακοί σταθμοί μόνο της Σάμου, της Λήμνου και της Ικαρίας. Γιατί; Τι γίνεται στα υπόλοιπα νησιά; Επίσης τα νούμερα δεν βγαίνουν. Για παράδειγμα, για τον παιδικό σταθμό της Μύρινας ενώ ο μέσος ετήσιος προϋπολογισμός είναι 171.600 ευρώ, το σύνολο της εξαετίας προβλέπεται να είναι 308.880 ευρώ. Και το ίδιο ισχύει για όλους. Χρειάζονται, λοιπόν, κάποιες απαντήσεις.

Τελειώνοντας με τα παραδείγματα, θα κάνω μια επισήμανση για τη δράση που αφορά την παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για ανασφάλιστους, η οποία ανέρχεται σε περίπου 4,2 εκατ. ευρώ. Πρόσφατη υπογράφτηκε ΚΥΑ, η οποία καλύπτει τους πάντες ως προς αυτό το σκέλος. Τι πρόβλεψη και τροποποίηση μπορεί να γίνει. Μπορούν και έχει σχεδιαστεί να κατευθυνθούν αλλού τα συγκεκριμένα λεφτά;

Και από τα ενδεικτικά παραδείγματα που ανέφερα είναι σαφές ότι απαιτούνται απαντήσεις και ξεκάθαρες διευκρινίσεις.

Επιπλέον, θέλουμε να σημειώσουμε ότι το ζήτημα των ΜΚΟ, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν πραγματικά τεράστια ποσά θέλει μια προσοχή. Από θέση αρχής, δηλώνουμε ότι η περιφέρεια θα έπρεπε να δει όσο πιο διεξοδικά γίνεται τη δυνατότητα φορείς του δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των αναπτυξιακών τους, των Πανεπιστημίων κ.λπ. να εμπλακούν σε αυτά το προγράμματα και όχι, υπακούοντας στα προστάγματα των νεοφιλελεύθερων δογμάτων να ξεδοντιάζουμε συστηματικά το δημόσιο για να περνάμε στους ιδιώτες –έστω κι αν παράγουν κάποιο έργο- τη δημόσια υπηρεσία.

Είναι γνωστά σε όλους σας τα στοιχεία κακοδιαχείρισης που έχουν βγει για χιλιάδες ΜΚΟ και τα οποία ερευνούν εισαγγελείς. Άρα χρειάζεται δυο φορές προσοχή.

Επίσης, να θυμίσω ότι υπάρχουν πρόσφατες καταγγελίες κομμάτων για τα περίφημα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, το ρόλο τους και τη σκοπιμότητά τους.

Εμείς λέμε πρώτα και κύρια αξιοποίηση δημόσιων φορέων και δομών για τέτοιου είδους προγράμματα.

Κλείνοντας, θα θέσουμε κάποια ερωτήματα και θα περιμένουμε τις απαντήσεις σας.

·         Υπάρχει ιεράρχηση και συγκεκριμένες στοχεύσεις στο πρόγραμμα που συζητάμε;

·         Υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα; Πώς τρέχει κάθε πρόγραμμα σε κάθε περίοδο, πώς κατανέμεται η υλοποίησή του ανά έτος;

·         Γιατί και πώς επιλέγονται οι ΜΚΟ και οι φορείς που υλοποιούν τα έργα; Πώς επιμερίζεται το ποσό που διατίθεται; Για παράδειγμα αν μια δράση στην πενταετία είναι 1 εκατ. ευρώ, ποιο ποσό εισπράττει η ΜΚΟ και ποιο ποσό κατευθύνεται στους ωφελούμενους;

·         Πώς παρακολουθείται και ελέγχεται η υλοποίηση; Τι έλεγχοι έγιναν την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο και τι έδειξαν; Υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία που μπορούν να παρουσιαστούν; Έχουν γίνει πραγματικοί έλεγχοι, αν για παράδειγμα υλοποιούνται όντως τα προγράμματα ή υλοποιούνται στα χαρτιά για να κονομάνε κάποιοι;

·         Για το πρόγραμμα που συζητάμε, υπάρχει πρόβλεψη για ελεγκτικό μηχανισμό που ουσιαστικά θα παρακολουθεί, θα ελέγχει και θα ανακοινώνει;

·         Ποια είναι τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης για το πρόγραμμα που συζητάμε;

·         Τέλος, έχουμε διερευνήσει τη δυνατότητα η υλοποίηση όσο γίνεται περισσότερων δράσεων να περάσει μέσα από δομές της περιφέρειας ή από αναπτυξιακές εταιρίες των δήμων, πανεπιστήμια κ.λπ.;

Για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω και περιμένοντας τις απαντήσεις σας η παράταξή μας θα ψηφίσει λευκό.

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ

ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ – ΓΟΝΙΜΗ ΓΡΑΜΜΗ

Μαρία Νικολάρα ( τοποθέτηση στο Π.Σ της 20/5/15)

Προκειμένου να εκπληρωθεί ο όρος της αιρεσιμότητας 9.1 του ΕΣΠΑ 2014-2020, προέκυψε και η αναγκαιότητα εκπόνησης της Περιφερειακής Στρατηγικής της Π.Β.Α για την φτώχεια και την κοινωνική ένταξη.

Με όσα προηγήθηκαν τα τελευταία 5 μνημονιακά χρόνια στη χώρα μας και στην κατάσταση που έχει περιέλθει το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού και στην Π.Β.Αιγαίου το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο , μας ‘’δίνει’’ κονδύλια- ψίχουλα μπροστά στις ανάγκες,- του τύπου να σε κάψω Γιάννη να σ αλείψω λάδι για να γιάνεις. Και μάλιστα με όρους, όρια και επιλεξιμότητες.

Έστω. Έστω κι έτσι, πρέπει να τα αξιοποιήσουμε και μάλιστα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και διαθέτοντας όλες μας τις δυνάμεις έτσι που ούτε ένα ευρώ να μη χαθεί αλλά και ούτε ένα ευρώ να μην πάει σε δράσεις που τελικά δεν θα έχουν αντίκρισμα. Γι αυτό και η συζήτηση και η διαβούλευση.

Έχουμε μπροστά μας ένα σχέδιο που εν πολλοίς βασίστηκε για την εξειδίκευση σε υφιστάμενες φορείς, συλλογικότητες, δομές και τις προτάσεις τους, που δεν είναι βέβαιο ότι καλύπτουν ή δεν θα μπορέσουν να καλύψουν τις ανάγκες που θα δημιουργηθούν μέσα στην πενταετία.

Επίσης δεν καλύπτουν όλες τις κατηγορίες των δράσεων αλλά και δεν έχουν την απαιτούμενη γεωγραφική διασπορά, έτσι ώστε να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των κατοίκων και στο πιο απομακρυσμένο χωριό των νησιών μας.

Προφανώς και είναι πολύ σημαντική η βοήθεια που πρόσφεραν για την καταγραφή των προβλημάτων, των αναγκών και των παρεμβάσεων στους τομείς που δραστηριοποιούνται, στη σφαίρα επιρροής τους.

Είναι όμως το παρόν σχέδιο , έτσι όπως εκπονήθηκε, βασισμένο δηλαδή στις επιλεξιμότητες και τις προτεραιότητες που θέτει το Ευρ.Κοιν.Ταμείο , ικανό να αντιμετωπίσει τις πραγματικές ανάγκες και τα προβλήματα των νησιωτών του Β.Αιγαίου? Μήπως θα έπρεπε να είχαμε θέσει  πρώτα τις  προτεραιότητες και τις αναγκαιότητές μας και πάνω στο σχέδιό μας να καλούσαμε με ανοιχτή πρόσκληση όλους τους φορείς που δραστηριοποιούνται να υποβάλλουν τις προτάσεις τους?

Διαπιστώνουμε στις ήδη υποβληθείσες προτάσεις αλληλοεπικάλυψη σε ίδιες ή ομοειδείς δράσεις, με υψηλούς προϋπολογισμούς και  σε κάποιες περιπτώσεις για μικρό αριθμό ωφελουμένων.

Θέματα του επιχειρησιακού άξονα 3 για την προώθηση ένταξης δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς. Συνήθως γίνεται λόγος μόνο για ανέργους γραμμένους στα μητρώα του ΟΑΕΔ ενώ όλοι ξέρουμε πως είναι πολλές χιλιάδες οι υποαπασχολούμενοι ή άνεργοι που δεν μπορούν να εγγραφούν

Δεν υπάρχει επίσης πρόνοια στο κομμάτι  της νομική υποστήριξης ,ή της πρόσβασης στη δικαιοσύνη για ανήμπορους οικονομικά ,να αντιμετωπίσουν  θέματα όπως τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά ή τα κόκκινα δάνεια.

Η δουλειά που έγινε τον τομέα της καταγραφής ,των στατιστικών κλπ. είναι πολύ καλή , όμως απουσιάζει ένας συγκεντρωτικός πίνακας εξειδίκευσης των αναγκών ανά κατηγορία των ομάδων που πλήττονται, με τις αντίστοιχες προτάσεις έτσι ώστε να μπορέσουμε να τις αξιολογήσουμε.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στα αδύνατα σημεία –αντικειμενικές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει το πρόγραμμα κατά την υλοποίησή του, που θα πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα για την επιτυχή έκβαση.

• Πολυδιάσπαση του χώρου λόγω της νησιωτικότητας

• Αυξημένα ποσοστά ανεργίας λόγω και της εποχικότητας κάποιων επαγγελμάτων

• Ύπαρξη σημαντικού αριθμού ομάδων για τις οποίες χρειάζεται παρέμβαση

• Κατακερματισμός των διαθέσιμων πόρων

• Ενδεχόμενη υποτίμηση του πλήθους κάποιων ομάδων στόχων και η ενδεχόμενη αύξησή τους

• Αδύναμες κοινωνικές υπηρεσίες που τα τελευταία χρόνια μετά τον Καλλικράτη και τα μνημόνια, έχουν αποψιλωθεί και δεν έχουν διαχειριστεί αντίστοιχου ύψους προγράμματα και δράσεις. Ο ρόλος τους σε πολλές περιπτώσεις έχει υποκατασταθεί από ΜΚΟ κλπ φορείς

• Δεν έχει αξιοποιηθεί το σύνολο των εθελοντικών οργανώσεων των νησιών μας που επιτελούν σημαντικό κοινωνικό έργο

• Δεν υπάρχει η απαραίτητη εμπλοκή , κινητοποίηση και συμμετοχή όλων των άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενων δημόσιων φορέων. Είναι επίσης επιτακτική η ανάγκη ενίσχυσής τους.

Θέλω επίσης να αναφερθώ ιδιαίτερα στο συντονιστικό ρόλο που θα πρέπει α είναι ο βασικός ρόλος της Περιφέρεια Β.Αιγαίου για την υλοποίηση αυτής της Περιφερειακής Στρατηγικής. Πρέπει να συσταθεί Περιφερειακός Μηχανισμός ανά Περ.Ενότητα για την παρακολούθηση και τον συντονισμό των δράσεων ,με τη συμμετοχή όλων των φορέων που θα λειτουργεί με κανονισμό λειτουργίας και θα στοχεύει:

Στο συντονισμό και τη χάραξη πολιτικής

Στην τεκμηρίωση και το λεπτομερή σχεδιασμό

Στην υλοποίηση της πολιτικής και τη διαχείριση των δράσεων

Στην θέσπιση χρονοδιαγραμμάτων

Στον έλεγχο.

Ελπίζουμε οι παρατηρήσεις μας να ληφθούν υπόψη και να απαντηθούν τα ερωτήματα που θέσαμε έτσι ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να υπερψηφίσουμε τις δράσεις κατά την εξειδίκευσή τους. 

Εισήγηση Αλέξανδρου Σταθακιού, Περιφερειακού Συμβούλου για το θέμα του Περιφερειακού Συμβουλίου της 20/5/15 για το 7^ο θέμα «ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ»

Είναι ένα  σχέδιο που μας δίνει αρκετές πληροφορίες, ειδικά στον τομέα της χαρτογράφησης των αναγκών, οι οποίες αποκαλύπτονται πολύ μεγάλες και πολύ πιεστικές. 

Από την άλλη όμως:

Είναι ένα σχέδιο βασισμένο στην διαθεσιμότητα των δομών και των συλλογικών φορέων, που με άξονα αυτή καταρτίζει δράσεις, ενώ κατά την γνώμη μας θα έπρεπε να ιεραρχηθούν οι ανάγκες και με βάση αυτή την ιεράρχηση, ακόμα κι αν δεν υπάρχουν έτοιμες δομές να υποδεχθούν αυτές τις ανάγκες, να δημιουργηθούν από την Περιφέρεια σε συνεργασία και σύμπραξη με άλλους δημόσιους κυρίως φορείς (π.χ. Υγειονομικό Σύστημα, Δήμους, ΚΑΠH- ΚΗΦΗ, «Βοήθεια στο Σπίτι», Κέντρα Πρόληψης, ΚΔΑΠ κλπ). Βεβαίως ακόμα και με αυτή την αφορμή αποκαλύπτεται η ένδεια της Περιφέρειας σε εξειδικευμένο προσωπικό, όπως και γενικότερα της Δημόσιας Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης,  για "να τρέξει" γρήγορα αυτά τα προγράμματα σε αντίθεση με το υπερ- προβεβλημένο από τα ΜΜΕ ιδεολόγημα του "μεγάλου δημοσίου" ...

Ένα πρόγραμμα φτιαγμένο για να απορροφηθούν γρήγορα κονδύλια από όσες δομές είναι έτοιμες, επειδή έχουμε καθυστερήσει και κινδυνεύουμε να χάσουμε τον χρόνο.

Αλήθεια, πόσο μπορεί να είναι ευέλικτο αυτό το πρόγραμμα αν διαπιστωθούν νέες επιτακτικές ανάγκες μέσα στην πενταετία (επειδή η φτώχεια φαίνεται να αυξάνει και να παίρνει νέες μορφές) να αντικατασταθούν κάποιες δράσεις του προγράμματος με κάποιες άλλες;

Ή, επειδή και τα χρήματα που φέρνει αυτό το πρόγραμμα είναι ομολογουμένως λίγα, όσες δομές είναι έτοιμες να απορροφήσουν το πρώτο διάστημα, θα τα απορροφήσουν και θα τελειώσουν τα χρήματα και αργότερα σε βάθος πενταετίας με δεδομένη την μεγάλη κοινωνική κρίση δεν θα βρίσκουμε κονδύλια για να ανταποκριθούμε;

Είναι λοιπόν από την αρχή εμφανείς οι αδυναμίες όλων αυτών των ευρωπαϊκών πλαισίων και όλων αυτών, που με ένα συχνά δήθεν ουδέτερο τεχνοκρατικό υπόβαθρο,  τα εξειδικεύουν για την Ελλάδα.  Απαιτείται λοιπόν επαναδιαπραγμάτευση σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο για όποιον θέλει με τα χρήματα αυτά να υπηρετήσει έναν ολοκληρωμένο στόχο, που δεν είναι άλλος από την ουσιαστική βοήθεια των αδυνάτων χωρίς να χάνονται χρήματα σε σχεδιασμούς, γραφειοκρατία κλπ. Η σημερινή περιφερειακή αρχή της Αττικής το επιχείρησε, εμείς δεν μπορούμε;

Επίσης δεν μπορεί να αποφύγουμε ένα γενικότερο πολιτικό σχόλιο: Η Ε.Ε. και τα διευθυντήρια της ενώ επιβάλλουν πολιτικές κοινωνικής διάλυσης σε κράτη σαν την Ελλάδα με τα Μνημόνια, μετά τρέχουν να δώσουν απειροελάχιστα και αμφισβητούμενα αν θα καταλήξουν στο σκοπό τους χρήματα, για την αντιμετώπιση της κρίσης που δημιούργησαν.

Παρόλα αυτά επειδή έστω αυτά τα λίγα είναι απαραίτητα για την επιβίωση μερικών χιλιάδων συμπολιτών μας και έστω για την ισχνή και στρεβλή ανάπτυξη απαραίτητων υποδομών δεν μπορούμε να μην δούμε επιμέρους  στοιχεία:

1η Παρατήρηση : 20943 άτομα αιτήθηκαν δωρεάν διανομή τροφίμων, δηλαδή βρίσκονται στο χειρότερο σημείο για την επιβίωσή τους σε ένα πληθυσμό 199.231 ατόμων (απογραφή 2011), πάνω δηλαδή από 10% ακρότατη φτώχεια, πρέπει να μας ταρακουνήσει για το βάθος της κρίσης στα νησιά μας. Δηλαδή, αν ένα 10% αντιμετωπίζει πρόβλημα διατροφής, πολύ μεγαλύτερα ποσοστά θα αντιμετωπίζουν αποκλεισμούς από την Υγεία, την Εκπαίδευση κλπ και θα τείνουν στην περιθωριοποίηση. Δηλαδή δεν πρέπει να μιλάμε για «περιθωριοποιημένες ομάδες», την αντίληψη δηλαδή που οι ελίτ θέλουν να μας επιβάλλουν, αλλά για φτωχοποιημένο, ενδεχομένως και πλειοψηφικό τμήμα της κοινωνίας.

2^ον , Βλέπουμε στο παράρτημα ότι τα ήδη συμβασιοποιημένα έργα είναι πάρα πολλά και με σημαντικά ποσά. Αν τελικά, όπως φαίνεται έχουμε ένα πολύ μικρότερο ποσό από το προβλεπόμενο ως προϋπολογισμό, πόσα χρήματα μένουν για το υπόλοιπο πρόγραμμα; Τελικά τι θα πραγματοποιηθεί από αυτό;

3^ον, Για την πρόσβαση στην Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όλοι οι πολίτες ασφαλισμένοι και μη καλύπτονται από τη νέα ΚΥΑ που υπεγράφη μόλις πριν μια εβδομάδα περίπου από τους Υπουργούς Υγείας και Οικονομικών. Μήπως το αρκετά σημαντικό ποσό που προβλέπεται με βάση την εισήγηση για αυτόν τον σκοπό να μεταφερθεί στο επίδομα  ενοικίου- εξασφάλιση στέγης; Δυστυχώς είναι πολύ χαμηλά τα κριτήρια και χαμηλή η επιδότηση με 10.000 οικογενειακό εισόδημα συν 500 περίπου Ευρώ για κάθε παιδί όριο και μόλις 200 ευρώ επιδότηση μιλάμε για κοροϊδία των δυστυχισμένων. Δηλαδή μια τετραμελής οικογένεια με 12.000 ευρώ περίπου οικογενειακό εισόδημα καλείται να ζήσει με 1000 ευρώ το μήνα και να στεγαστεί με 200 ευρώ. Σε ποιο μέρος ένα τριάρι - που είναι το ελάχιστο για να στεγαστεί αυτή η οικογένεια κοστίζει μόνο 200 ευρώ; Εδώ δεν μπορούσε να κάνει κάτι καλύτερο η περιφέρεια με αυτό το πρόγραμμα;

 4^ον, Το πρόγραμμα για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα γιατί είναι μόνο στο Δήμο Σάμου. Μήπως, ως περιφέρεια μετά από όλα αυτά τα στοιχεία πρέπει να κινηθούμε να εφαρμοστεί και αλλού, εφόσον κριθεί ότι το πρόγραμμα στο Δήμο Σάμου πάει καλά;

5^ον . Το πρόγραμμα δηλώνει ότι θα προχωρήσει σε ενίσχυση των παιδικών κατασκηνώσεων. Ποιες κατασκηνώσεις, που και πως θα ενισχυθούν διότι π.χ. στην Σάμο εκτός των εκκλησιαστικών δεν υπάρχουν άλλες κατασκηνώσεις. Επίσης γιατί κατασκηνώσεις μόνο για παιδιά; Οι Νέοι, ειδικά αυτοί οι Νέοι εκτός Εργασίας ή Εκπαίδευσης τους οποίους η ίδια η μελέτη αναγνωρίζει ως μία από τις πιο ευάλωτες ομάδες στόχου, δεν χρειάζονται έστω αυτή την δυνατότητα για διακοπές;

ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΧΑΡΕΣ: Μετά την αυστηροποίηση του πλαισίου πολλές παιδικές χαρές έκλεισαν. Οι περισσότερες είναι κλειστές. Γνωρίζουμε από τους Δήμους ότι αξιοποιούνται και άλλα προγράμματα για την δημιουργία σύγχρονων  παιδικών χαρών. Μπορεί και τώρα αυτό το πρόγραμμα να φανεί χρήσιμο. Ωστόσο πρέπει να έχουμε στο μυαλό ότι στους καιρούς της βαθειάς κρίσης που περνάμε συχνά οι παιδικές χαρές είναι χώρος συνάθροισης όλης της οικογένειας με μικρά παιδιά και έτσι πρέπει να σχεδιαστεί. 

6^ον, Καταπολέμηση Σχολικής Διαρροής των Ρομά μόνο; Δεν υπάρχει άλλη σχολική διαρροή;

7^ον, Ειδικά βοηθήματα ΟΑΕΔ: Αναγνωρίζεται η μερικότητα του θεσμού, όμως δεν υπάρχει πρόταση για το πως η περιφέρεια θα μπορούσε να συμβάλει.

8^ον, Ας σταθούμε πιο επισταμένα στις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις. 

Η μελέτη αναγνωρίζει την υστέρηση και την υπόλειμματικότητα του Κεντρικού Μηχανισμού Υποστήριξης. Όπως και ότι δεν λειτουργεί ουσιαστικά ο Εθνικός Οργανισμός Μικροπιστώσεων, από όπου θα αντλούσαν την πρώτη στήριξη τα συνεταιρισμένα μέλη των ΚοινΣΕπ.

Επίσης, ο νόμος δέχεται ότι μπορεί να υπάρξουν εργαζόμενοι μη μέλη του Συνεταιρισμού, έστω κατά 40% από ευάλωτες ομάδες.

Ο συνδυασμός όλων αυτών των στοιχείων δημιουργεί τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί ο θεσμός καταχρηστικά. Δηλαδή αντί του συνεταιρίζεσθαι ανθρώπων που οδηγούνται στην περιθωριοποίηση να έχουμε το δίπολο εργοδότη- εργαζομένου, όπου κάποιοι, μπορεί προς το παρόν τυπικά άνεργοι, που έχουν κάποιο κομπόδεμα ή κάποια στήριξη γίνονται εργολάβοι άλλων σε χειρότερη κατάσταση ανθρώπων.

Απαραίτητο: Να μην δημιουργηθούν ΚοινΣΕπ, όπου υπάρχουν δομές της Αυτοδιοίκησης που παρέχουν ομοειδείς υπηρεσίες Βοήθεια στο Σπίτι, ΚΗΦΗ, ΚΔΑΠ κλπ

Οι ΚΟΙΝΣΕΠ μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε άλλους χώρους, όχι στην αντικατάσταση του Δημοσίου Συστήματος Πρόνοιας. Θα μπορούσαν να προηγηθούν για παράδειγμα οι ΚοινΣΕπ ανθώπων σε μακρόχρονη ανεργία ή μέλη μονογονεϊκών οικογενειών από τα επιχειρηματικά συμφέροντα στην εκμετάλλευση παραλιών και άλλων δημόσιων χώρων.  

Τέλος να χαρτογραφηθούν οι υπηρεσίες- προϊόντα που μπορεί να παραχθούν από ΚοινΣΕπ στο Βόρειο Αιγαίο να γίνει ένας οδηγός δράσης, να βρεθούν ικανές πιστώσεις για το ξεκίνημα και τα τμήματα Εμπορίου, Κοινωνικής Πρόνοιας σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ να βρουν τα άτομα, να τα ευαισθητοποιήσουν και εφόσον υπάρξει κεντρικός μηχανισμός στήριξης να μπορέσουν κάποιοι απόκληροι και δυσκολέμενοι να βρουν έτσι εργασία και ρόλο στην κοινωνία.

9ον. Τα Κέντρα Πρόληψης Σάμου και Λήμνου εμφανίζονται σε αρκετές δράσεις. Θα μπορούσε σε συνεργασία και με όλα τα Κέντρα (Το ΚΠ Χίου και Λέσβου εμφανίζονται μόνο σε μία δράση) να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα σε όλο το Βόρειο Αιγαίο με άξονα τις κατατεθειμένες προτάσεις και σε συνέργεια με άλλους φορείς, έτσι ώστε η  Συμβουλευτική ατομική η ομαδική και η άμεση ψυχοκοινωνική παρέμβαση σε ομάδες υψηλού κινδύνου να γίνει πιο συντεταγμένα. Να εκμεταλλευτούμε δηλαδή αυτό το δίκτυο που διαθέτουμε σε όλα τα νησιά φτιάχνοντας έναν ολοκληρωμένο οδηγό με συμπληρωματικές δράσεις και όχι να έχουμε απλά τις προτάσεις που κάθε κέντρο από μόνο του σκέφτηκε. Αυτό το παράδειγμα είναι παράδειγμα και για άλλους τομείς.

Η εμπλοκή των Κ.Π σε αρκετές δράσεις μας δίνει το δικαίωμα να αισθανόμαστε περήφανοι ως παράταξη που μαζί με άλλους συναδέλφους πήραμε την πρωτοβουλία να ζητήσουμε να στηριχθούν συνολικά από την περιφέρεια. 

Μ. ΝΙΚΟΛΑΡΑ, ΑΛ. ΣΤΑΘΑΚΙΟΣ: Τοποθετήσεις στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου

Τοποθετήσεις στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου
των περιφερειακών συμβούλων της παράταξης Βόρειο Αιγαίο Γόνιμη Γραμμή, Μαρίας Νικολάρα και Αλέξανδρου Σταθακιού,
στις 11/3/2015, για τα θέματα που αφορούσαν
τον Πολιτισμό, τον Αθλητισμό και την Έξυπνη Εξειδίκευση

Για το θέμα του Πολιτισμού

Αλέξανδρος Σταθακιός:

«Πρέπει να ομολογήσουμε ότι ήρθε ίσως για πρώτη φορά ένα πρόγραμμα που έχει αρχή- μέση-τέλος, μια ολοκληρωμένη άποψη, ακόμα και αν διαφωνεί κανείς μαζί της στα γενικά ή στα επιμέρους. Το Πρόγραμμα είναι Φιλόδοξο, αλλά έχει ένα σημαντικό πρόβλημα: Εξαιτίας και της έλλειψης προσωπικού, έχει δυσκολία στο ανθρώπινο δυναμικό για την εφαρμογή του. Αναγκαστικά θα πάμε στους συλλόγους και τα σωματεία και αυτοί θα μας βοηθήσουν με κίνητρο τις περισσότερες φορές την χρηματοδότηση, αλλά και εμείς στην Περιφέρεια δεν έχουμε πολλά χρήματα. Οπότε πρέπει να βρούμε ένα τρόπο να συντονίσουμε όλο αυτό το εθελοντικό δυναμικό, που το χρειαζόμαστε χωρίς να μπορούμε να έχουμε πολλά εργαλεία

Καταλαβαίνω ότι ο χρόνος πιέζει για την χρηματοδότηση και για τις εντάξεις στο ΕΣΠΑ, αλλά χρειάζεται μεγαλύτερη διαβούλευση. Αυτή η διαβούλευση μπορεί να συνεχιστεί και μετά από την απόφαση έγκρισης του προγράμματος, Πρώτα και κύρια για την εξειδίκευση του προγράμματος σε κάθε νησί.  Προτείνουμε λοιπόν την δημιουργία σχετικών επιτροπών σε κάθε νησί, όπου θα συμμετέχουν περιφερειακή σύμβουλοι από κάθε Παράταξη, επιστήμονες, αλλά και άλλοι άνθρωποι που έχουν εμπειρία στον χώρο αυτό, οι οποίοι θα μπορούσαν να προταθούν και από τις περιφερειακές παρατάξεις. Αυτές οι επιτροπές θα μπορούσαν να εξειδικεύσουν και να διαμορφώσουν σε συνεργασία με την Περιφερειακή αρχή το πρόγραμμα των Δράσεων. Με τις επιτροπές αυτές δεν θα έχετε ανάγκη το διαγωνιστικό μέρος για το οποίο διαφωνώ. Καταλαβαίνω ότι προκύπτει από την ανάγκη να μοιραστούν ας πούμε αξιοκρατικά τα λίγα χρήματα. Αλλά γιατί να μοιραστούν τα χρήματα. Θα μπορούσαν αυτές οι επιτροπές να ορίσουν συγκεκριμένες δράσεις με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και  όποιος σύλλογος ήθελε να συμμετέχει είναι καλοδεχούμενος αρκεί να μπορεί να συνεργαστεί με τους άλλους συμμετέχοντες, ώστε αυτά τα λίγα χρήματα να πιάσουν τόπο. Και για να πιάσουν τόπο έχει σχέση με το επίπεδο της συνεργασίας. Έτσι δίνεται και ένα μήνυμα για την συνεργασία των συλλόγων, γιατί δυστυχώς μάλλον τα παραδείγματα που έχουμε υπόψη είναι τα αντίθετα.

Μια παρατήρηση σε σχέση με πως θα μπορούσε να μεταβληθεί ο πολύς κόσμος από «καταναλωτής Πολιτισμού» σε «παραγωγό –δημιουργό Πολιτισμού»- αυτό που επισήμανε και η Αγλαϊα Κυρίτση πριν. Νομίζω ότι σπουδαίο πλαίσιο για αυτό τον σκοπό, είναι ο λεγόμενος «Λαϊκός Πολιτισμός», ο οποίος είναι δώδεκα μήνες τον χρόνο, υπάρχει ένας ολόκληρος κύκλος  από τις Απόκριες στην Μεγάλη Παρασκευή ας πούμε και από κει στα Χριστούγεννα, από το οποίο έχουν όλοι αναμνήσεις, έχουν βιωματικό υλικό, όλοι μπορούνε να συμμετέχουν, χρησιμοποιώντας σαν βάση το παρελθόν για  μια «φρέσκια ματιά» και όχι αντιγράφοντας το παρελθόν, αυτό είναι η κακή, «τουριστική» χρήση του Λαϊκού Πολιτισμού, αλλά ούτε και κει πλέον βοηθάει. Γι’ αυτό προηγουμένως στις ερωτήσεις επέμεινα πολύ στο φεστιβάλ γαστρονομίας και στην ανάγκη απλώματος του στον χρόνο, γιατί είναι πραγματικά ένα πεδίο, στο οποίο αυτό που είπα παραπάνω μπορεί να πραγματωθεί άμεσα. Βέβαια για να γίνει και αυτό χρειάζεται να υπάρξουν αυτές οι επιτροπές που εισηγούμαι για να μπαίνει το πλαίσιο, γιατί πολλοί πολιτιστικοί σύλλογοι δυστυχώς ακόμα βλέπουν τον Λαϊκό Πολιτισμό ως τουριστική ατραξιόν και μάλιστα διαγκωνίζονται ποιος τα καταφέρνει καλύτερα σ’ αυτό.

Μαρία Νικολάρα:

Θα αναφερθώ κυρίως για τις προτεινόμενες 5 εκδηλώσεις – ετήσιες γιορτές, αλλά θα ήθελα να κάνω κατ αρχήν κάποια γενικότερα σχόλια.

Εχουμε μπροστά μας ένα στρατηγικό σχέδιο πολιτισμού για την 5ετία,με τους στόχους που αναφέρονται, που όπως λέει η εισήγηση βασίστηκε σε διαβούλευση- που επιδέχεται κατά την γνώμη μου κριτικής, όπως κριτικής επιδέχονται οι δράσεις που προτείνονται, το τελικό αποτέλεσμα και πολλά επι μέρους θέματα. Ωστόσο είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο που μπορεί κάποιος να συμφωνεί ή να διαφωνεί στο σύνολο ή στα επι μέρους, αλλά έχει ενδιαφέρον να συζητηθεί και ελπίζουμε να υπάρξουν ευήκοα ώτα.

Αρχικά θέλω να σταθώ σε δυο βασικές αδυναμίες

• Ένας μόνον υπάλληλος για τον πολιτισμό σε όλη την Π.Β.Αιγαίου
• Φτωχός προϋπολογισμός

Τα δύο αυτά στοιχεία καθιστούν αδύναμους και αδύνατους τους στόχους του προγράμματος

Μια άλλη ουσιαστική για τους στόχους και την επιτυχία τους, αδυναμία είναι η έγκαιρη διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς. Για παράδειγμα η προηγούμενη διαβούλευση με τους ΟΤΑ Α΄βαθμού των νησιών μας, θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη συναίνεση για την από κοινού οργάνωση δράσεων, αλλά και τον επιμερισμό δαπανών και την εξοικονόμηση πόρων και την εξασφάλιση ανθρώπινου , υποστηρικτικού δυναμικού. Θα είχαμε με τον τρόπο αυτό και μια καλύτερη εικόνα για τον προϋπολογισμό των δράσεων. Επίσης θα εξασφάλιζε την μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή πολιτών , μια που οι Δήμοι είναι ο πιο κοντινός για τους πολίτες και τους πολιτιστικούς φορείς, θεσμός. Επίσης η κατ αρχήν συναίνεση έβαζε τα θεμέλια για την επιτυχία σε βάθος χρόνου με στόχο την κατάκτηση του brand name  για κάποιες εκδηλώσεις , όπως αναφέρεται στην εισήγηση. Διαβούλευση επίσης με το ΥΠΠο, τις αρχαιολογικές υπηρεσίες, την εκκλησία κλπ.φορείς.

Επί των εκδηλώσεων:

‘’5 εκδηλώσεις ενδοπεριφερειακής, εθνικής και διεθνούς εμβέλειας’’

1.ΓΙΟΡΤΗ ΕΥΕΞΙΑΣ ΕΥ ΖΗΝ .Μήνας ΑΠΡΙΛΙΟΣ

2.ΓΙΟΡΤΗ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕΛΩΔΙΕΣ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΑ Β.ΑΙΓΑΙΟΥ Μήνας ΜΑΙΟΣ

3.ΓΙΟΡΤΗ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΓΕΥΣΕΙΣ Β.ΑΙΓΑΙΟΥ  Μήνας ΙΟΥΛΙΟΣ

4.ΓΙΟΡΤΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΤΑΞΙΔΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Μήνας ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

5.ΓΙΟΡΤΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΙΔΕΟΘΥΕΛΛΑ Μήνας ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ(6 ΗΜΕΡΕΣ)

Εκτός από τις πολλές ενστάσεις που έχουμε όσον αφορά το περιεχόμενο πολλές από αυτές έχω να παρατηρήσω ότι:

1.Οι χρόνοι διεξαγωγής περιορίζουν τις εκδηλώσεις και δεν υπηρετείται εντέλει  η ‘’άμβλυνση της εποχικότητας’’, δεν τους δίνει την ευκαιρία να συνδεθούν με τον τουρισμό.Θα μπορούσαν να απλώνονται στον κύκλο της ζωής και του χρόνου. Θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνονται μέσα σ αυτές ειδικές εποχικές εκδηλώσεις( π.χ καρναβαλικές εκδηλώσεις που βασίζονται σε έθιμα και παραδόσεις αιώνων στα νησιά μας)

2.Το διαγωνιστικό μέρος και η θεσμοθέτηση βραβείων (21.000 ευρώ ετήσια) για ‘’ενίσχυση συλλόγων’’, νομίζω ότι θα αδικήσει πολλούς και με αυτόν τον τρόπο δεν μπορεί να ενισχυθεί το έργο που αποδεδειγμένα πολλοί σύλλογοι παράγουν.

Για την ΓΙΟΡΤΗ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ, θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι γυναικείοι συνεταιρισμοί καθώς επίσης και η εμπειρία πολιτιστικών συλλόγων που πραγματοποίησαν τέτοιες δράσεις με επιτυχία(π.χ Ε.Θ.Ο.Καλλονής Λέσβου α. Πολιτισμός και Γυναικεία συνεταιριστική δραστηριότητα  β. ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ Η γη – τα προϊόντα- οι άνθρωποι- ο πολιτισμός)

Για τη ΓΙΟΡΤΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ- ο χρόνος διεξαγωγής δεν επιτρέπει στον πολιτισμό να ταξιδέψει εκτός των συνόρων των νησιών μας…..

Για την ΓΙΟΡΤΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Από τον τίτλο’’ΙΔΕΟΘΥΕΛΛΑ’’ θα μπορούσε να σχεδιάσει κανείς στο μυαλό του διάφορες δραστηριότητες που να απευθύνονται σε παιδιά και νέους και να συνδυάζονται μάλιστα με τις γιορτές τέχνης, ευ ζην και πολιτισμού. Τα σχέδια δράσης περιορίζουν – προσγειώνουν θα έλεγα το πέταγμα του μυαλού. Ιδέες υπάρχουν , εμπειρίες ακόμα και από δράσεις συλλόγων γονέων υπάρχουν, που θα μπορούσαν να αξιοποιθηθούν.

κ. Αντιπεριφερειάρχης, με αφορμή στη δικιά σας φράση  Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΟΥΣ , θεωρώ σημαντικό να σταθώ και στα παρακάτω:

Οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι, αποτελούν εν πολλοίς το πολιτιστικό δυναμικό των νησιών μας και κάτω από δύσκολες συνθήκες πασχίζουν να προσφέρουν  στις πόλεις και τα χωριά  των νησιών μας. Χρειάζονται ανταποδοτική στήριξη, αξιοποίηση του έργου που παράγουν, βήμα να εκφραστούν μέσα απ τις δράσεις που σχεδιάζονται .Χρειάζονται ρόλους και κίνητρα, όχι βραβεία.

Ομάδα στόχος νεολαία- μαθητές.

Είναι πολύ σημαντικό να δώσουμε βάρος σ αυτές τις ομάδες αν θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν κοινωνοί της κουλτούρας των νησιών μας, συμμετέχοντες, συνεχιστές και γιατί όχι πρεσβευτές της, με την χρήση της τεχνολογίας και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.Έχει πέσει μήπως στην αντίληψή σας η σχεδόν ανέξοδη δράση I Love Lesvos που υλοποίησαν μέσα απ το ΕΠΑΛ Καλλονής Λέσβου το 2013 μια ομάδα μαθητών?Πως αλήθεια θα μπορούσαν να δικτυωθούν οι δράσεις πολιτισμού με αυτό το έμψυχο δυναμικό των νησιών μας. Μήπως θα μπορούσαμε να εμπλέξουμε δημιουργικά την Αθμια και Βθμια εκπαίδευση αλλά και τους φοιτητικούς συλλόγους για την παραγωγή σύγχρονου πολιτισμού?

Ομάδα στόχος Γυναίκες κουβαλούν στο DNA τους όλη τη λαίκή παράδοση και την κληρονομιά μας. Διαθέτουν δύναμη, υπομονή, πείσμα,διάθεση προσφοράς, μεράκι ,αυταπάρνηση. Ας τους δώσουμε βήμα, χώρο και τρόπο έκφρασης.

Συνεργασίες με την κοντινή μας νησιωτική περιφέρεια Ν.Αιγαίου, τη Γ.Γ.Αιγαίου και νησιωτικής πολιτικής και με άλλες περιφέρειες για την ενδυνάμωση πολιτιστικών θεσμών ή την από κοινού σχεδίαση νέων, καινοτόμων και εξωστρεφών δράσεων

Επίσης θεωρούμε απαραίτητη τη στήριξη και την συνέχιση επιτυχημένων δράσεων των προηγούμενων χρόνων  καθώς και επιτακτική την ανάγκη  εξωστρέφειας των δράσεών μας έτσι ώστε να αποτελέσουν πόλο έλξης για τα νησιά μας.

κ και κ συνάδελφοι, ζητήσαμε στο προηγούμενο Π.Σ την αναβολή της συζήτησης του παρόντος σχεδίου, γιατί θεωρούμε ότι το θέμα είναι πολύ σοβαρό και του αξίζει η δέουσα προσοχή και σεβασμός. Και η ουσιαστική – έστω και άτυπη διαβούλευση- πριν τη ψήφισή του. Φυσικά αυτή η δυνατότητα δεν δόθηκε. Το θέμα πια είναι αν θέλετε ή όχι να λάβετε υπόψη σας τις παρατηρήσεις μας , που σας διαβεβαιώνω ότι δεν γίνονται με αντιπολιτευτική διάθεση , αλλά με τη διάθεση το τελικό προϊόν που θα παραχθεί αυτήν την πενταετία να αγκαλιάσει και να αγκαλιαστεί απ όσο το δυνατό περισσότερους κατοίκους και επισκέπτες των νησιών μας, να προβάλλει το Β.Αιγαίο και να αποτελέσει βάση για δράσεις μελλοντικές.

Για το θέμα του αθλητισμού

Αλέξανδρος Σταθακιός:

Το πρόγραμμα δεν έχει μιαν ενιαία λογική. Θα έλεγα δεν έχει καμία λογική. Διέπεται από την αντίληψη της ανάληψης από την περιφέρεια συνδιοργάνωσης. Έτσι καταλήγει στην εξυπηρέτηση κάποιων αιτημάτων. Επειδή φυσικά επειδή «τα λεφτά είναι λίγα» ,δεν μπορεί όλων.  Αλλά και έτσι ωστόσο δεν μπορεί να εξηγηθεί το κριτήριο γιατί επιλέγονται αυτοί και όχι οι άλλοι. Κυκλικά μας είπαν, θα ικανοποιηθούν μέσα στην πενταετία όλοι, αλλά συγνώμη έτσι δεν κάνουμε δουλειά. Δεν βλέπω την θέληση της Περιφέρειας να ασκήσει τον ρόλο της και να φτιάξει ένα πρόγραμμα που θα βοηθήσει να υπάρξει νέα πνοή στον χώρο:

• Να προωθηθούν συγκεκριμένες δράσεις με την περιφέρεια εισηγητή και συντονιστή αυτών που είναι κάτι καινούργιο και ενδιαφέρον για πολλούς, να ας πούμε αυτό το πρόγραμμα γνωριμίας με την ιστιοπλοΐα στις παραλίες της Λέσβου με τους λουόμενους εκεί , το οποίο περιέχεται στο σχέδιο που καταθέσατε, μου φαίνεται πράγματι ενδιαφέρον. Αφού τα χρήματα είναι λίγα και δεν μπορούμε να επιδοτήσουμε κάθε σωματείο, ας κάνουμε κάτι ριζικά διαφορετικό.
• Να αναδειχτούν οι ιδιαιτερότητες και τα φυσικά πλεονεκτήματα κάθε νησιού για αθλητικές δραστηριότητες καινοτόμες  που δεν γίνονται παντού  και θα προβάλλουν τα νησιά μας μέσα από τον αθλητισμό.
• Να το συνδέσει με το πρόγραμμα του Πολιτισμού και του Τουρισμού.
• Να προωθήσει τον μαζικό αθλητισμό.

Αντί για όλα αυτά βλέπω στην Λέσβο και την Λήμνο μια συγκέντρωση γύρω από 4-5 αθλήματα, αυτά που προβάλλονται από την τηλεόραση συνήθως. Στην Χίο μια επικέντρωση στην υποστήριξη του πρωταθλητισμού και στην Σάμο που ξέρω καλύτερα, ενώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα δράση, αυτή των καταδύσεων με την σκανδαλόπετρα, δεν υπάρχει κάτι άλλο πραγματικά υποστηρικτικό για όλο το νησί και εκπαιδευτικό : Ας πούμε η υποστήριξη του αναρριχητικού αθλητισμού στον Κέρκη- η ακόμα γενικότερα με τον Ορειβατικό αθλητισμό που έχει αναπτυχθεί τελευταία, δράσεις που συνδέονται με την προβολή του νησιού  λείπουν. Αντί για αυτό 3 στις 9 δράσεις Βόλεϊ. Θα αντικαταστήσουμε εμείς την ΓΓΑ; Σας είπε πριν και η συνάδελφος για το αλιευτικό αθλητισμό που έχει κάνει την Σάμο σήμα κατατεθέν όντως.

Νομίζω λοιπόν ότι δεν ξέρουμε τι κάνουμε, απλώς μοιράζουμε κάποια λεφτά, γι’ αυτό και η γνώμη μου είναι εντελώς αρνητική.

Μαρία Νικολάρα:

Αθλητισμός 2015- Προϋπολογισμός 80.000 ευρώ

Επειδή δεν περιγράφονται στην εισήγηση που πήραμε οι στόχοι του προγράμματος, θα πω ποιοι κατά την γνώμη μου θα έπρεπε να είναι:

Οι παρεμβάσεις μας για

• Το  μαζικό αθλητισμό όλων των ηλικιών
• Η καλλιέργεια του αθλητικού ιδεώδους, του ευ αγωνίζεσθε της αξίας του εθελοντισμού
• Οι δράσεις μας ενάντια στη βία σε όλα τα γήπεδα
• τη σύνδεση του αθλητισμού με την υγεία, τον τουρισμό και τον πολιτισμό, το περιβάλλον, τους ερασιτεχνικούς αθλητικούς συλλόγους, το σεβασμό στη διαφορετικότητα, τα ΑμΕΑ

Μελετώντας το πρόγραμμα αναζητήσαμε μάταια αυτά τα στοιχεία, απεναντίας έχουμε μπροστά μας ένα πρόγραμμα χωρίς πρόγραμμα, χωρίς ομάδες –στόχους, αναμενόμενα οφέλη, χωρίς ημερομηνίας και κατανομή ποσού/δράση, χωρίς στοιχειώδη ενημέρωση πως καταρτίστηκε και αν υπήρξε και με ποιούς φορείς προηγούμενη διαβούλευση. Παντού η φράση συμμετέχουμε αλλά χωρίς σχέδιο για τον αθλητισμό. Δίνοντας χωρίς διαφανή κριτήρια κάποια χρήματα σε συλλόγους , για να πούμε ότι φροντίσαμε και για τον αθλητισμό. Γιατί πως αλλιώς να ερμηνεύσει κανείς την Ημερίδα για το ποδόσφαιρο με θέμα «Οργάνωση και στελέχωση των ομάδων με καλύτερες προοπτικές για το μέλλον»  σε συνεργασία με την ομάδα από το Βόρειο Αιγαίο την ΑΕΛΚ Καλλονής. Ομιλητές θα είναι μέλη της ομάδος ( διοίκηση,  τεχνικό επιτελείο, ποδοσφαιριστές). ΧΙΟΣ Ιούλιος 2015?πως δηλαδή να το εκλάβουμε αυτό σαν αθλητική δραστηριότητα, δηλαδή να καλέσουμε μια ΠΑΕ να κάνει ημερίδα για το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο? Ή πώς να χαρακτηρίσουμε την απουσία απ το πρόγραμμα του 2ου ΗμιμαραθώνιουΚαλλονής 10/5/2015 – Καλλονή-υγροβιότοποι-ιερό Μέσων-μεσαιωνική Καλλονή-Αρχαία Αρίσβη-Καλλονή

Μια δραστηριότητα που γίνεται για 2η χρονιά και μπορεί αν τη στηρίξουμε να γίνει θεσμός και να συνδεθεί με τον Τουρισμό, μιας που μέσα από την ίδια τη διαδρομή προβάλλεται ένα σημαντικό κομμάτι του φυσικού περιβάλλοντος και των αρχαιολογικών χώρων της Κεντρικής Λέσβου.

Πέρσυ είχε 340 συμμετοχές σε όλες τις διαδρομές και φέτος αναμένονται 500 απ όλη τη Λέσβο όπως και από Χίο και Αθήνα.

Το αναμνηστικό μάλιστα που θα προσφερθεί στους συμμετέχοντες είναι αντίγραφο του νομίσματος της Αρχαίας Πύρρας.

Υπάρχουν πολλά σημεία που επιδέχονται επίσης πολύ αυστηρής κριτικής, αν και δεν μπορεί παρά να ξεχωρίσει κανείς και κάποιες αξιόλογες δράσεις που εντέλει αδικούνται μέσα σ αυτό το αποσπασματικό και χωρίς σχέδιο πρόγραμμα , που δεν μπορούμε παρά να το καταψηφίσουμε.

Κλείνοντας θέλω να αναφερθώ και στην μεγάλη ανάγκη για χώρους άθλησης και μαζικού αθλητισμού. Στη Λέσβο τα δύο μεγάλα γήπεδα δεν προσφέρονται για τον  ερασιτεχνικό αθλητισμό και τα μαθητικά πρωταθλήματα, υπάρχουν χωριά με πολλά παιδιά και νέους που χρόνια ζητούν τάπητα στα υποτυπώδη γήπεδα ποδοσφαίρου( Άγρα, Στύψη , Σκ.Καλλονής κλπ) κλειστό γυμναστήριο χρόνια τώρα ζητούμενο στην Κεντρική Λέσβο, κολυμβητήριο. Τι θα γίνει με όλα αυτά , πότε θα μπορέσουν να χωρέσουν στα σχέδια μας?

Για το θέμα της έξυπνης εξειδίκευσης

Μαρία Νικολάρα:

Ξεκινώντας απ την στοχοθεσία του Επιχειρησιακού προγράμματος: "Μετασχηματισμός της οικονομίας σε μια ανταγωνιστική που θα βασίζεται στα έξυπνη αξιοποίηση των τοπικών παραγωγικών συστημάτων και ανάδειξή τους σε συστήματα νέας δυναμικής και προοπτικής ."

Θα μπορούμε να συμφωνήσουμε σε αυτό τον στόχο, με την προϋπόθεση, πραγματικά να μάθουμε "από λάθη του παρελθόντος" και να έχουμε στο μυαλό μας τους "περιορισμούς του παρόντος".

Χρειάζεται δηλαδή , να αναζητήσουμε γιατί, ενώ για χρόνια συζητάμε για τα θέματα της καινοτομίας στην περιφέρεια στην ίδια κατεύθυνση με τους στόχους που τίθενται και έχουν ξοδευτεί αρκετοί πόροι, εν' τούτοις βρισκόμαστε συνεχώς στην αρχή. Κι από την άλλη να το συνδυάσουμε με το σήμερα, όπου σε μεγάλο βαθμό, η παραγωγική βάση της περιφέρειας, εξ' αιτίας της κρίσης έχει σε μεγάλο βαθμό αποσαθρωθεί.

Πόσες από τις επιχειρήσεις που υπήρχαν ή υπάρχουν στην περιφέρεια, θα μπορούσαν πραγματικά να ενσωματώσουν τους στόχους του προγράμματος και να εμφανίσουν αποτελέσματα συμβατά με αυτούς; Ουσιαστικά πολύ λίγες, διαχρονικά δεν ξεπερνούν περίπου τις  50, είναι διασκορπισμένες σε όλη την περιφέρεια και οι περισσότερες από αυτές πέρα από τα χρόνια διαρθρωτικά τους προβλήματα έχουν χτυπηθεί βαθιά από την κρίση.Αυτό το γεγονός δημιουργεί ένα βασικό πρόβλημα: Δεν υπήρχε και δεν υπάρχει,  εκείνη η κρίσιμη μάζα πάνω στην οποία θα μπορούσαμε να επενδύσουμε προκειμένου να αναπτύξουμε αποτελεσματικές στρατηγικές καινοτομίες. Αυτό φαίνεται  να είναι και το διαχρονικό πρόβλημα. Φυσικά  μέσα από το σχέδιο, θα ενισχύσουμε κάποιες επιχειρήσεις, αλλά φτάνει αυτό, ή θα μας οδηγήσει σε καλύτερα για τους πολίτες του Β.Αιγαίου αποτελέσματα?

Μήπως όμως, η εμπειρία μας δείχνει, ότι απευθυνόμασταν τόσα χρόνια, σε λάθος κατεύθυνση; Δηλαδή, αντί να απευθυνόμαστε στις, μετρημένες στα δάκτυλα επιχειρήσεις, έπρεπε να απευθυνόμαστε στις τοπικές κοινωνίες στο σύνολο τους, στηρίζοντας και ενθαρρύνοντας τες να αναλάβουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες, με στόχο την δημιουργία αυτής της κρίσιμης μάζας;Ενα κλασικό παράδειγμα είναι οι γυναικείοι συνεταιρισμοί της Λέσβου που αν μελετήσει κάποιος την πορεία τους, θα δει ότι ενσωματώνουν, σε μεγάλο βαθμό, χαρακτηριστικά "έξυπνης" εξειδίκευσης" καινοτομίας κλπ σε μαζικό επίπεδο.  

Ένα βασικό πρόβλημα που σήμερα αντιμετωπίζουμε στην περιφέρεια, είναι αυτό της ανεργίας. Έχουμε ανάγκη δημιουργίας απασχόλησης, σε μαζικό επίπεδο.  Πως αντιμετωπίζεται αυτό, μέσα από το στρατηγικό πλαίσιο για την έξυπνη εξειδίκευση; Δεν φαίνεται να είναι στην οπτική του σχεδίου. Στην καλύτερη περίπτωση υπονοείται σαν ένα επιθυμητό αποτέλεσμα ή σαν ένα αποτέλεσμα που θα έλθει τη στήριξη ενός αριθμού επιχειρήσεων που όμως ελάχιστα μπορούν να συμβάλλουν στην αύξηση της απασχόλησης σε επιθυμητά επίπεδα. Μήπως λοιπόν θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τον ορισμό της έξυπνης εξειδίκευσης, όσον αφορά την περιφέρεια μας, αλλά και τους στόχους του σχεδίου δράσης.

Με βάση τα παραπάνω, κατά τη γνώμη μου, η όποια στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης της Περιφέρειας, θα πρέπει προφανώς να στηρίζεται και να αξιοποιεί τους κλάδους και τα προϊόντα που έχουμε πλεονέκτημα, αλλά να μην στοχεύει σε "τεχνικές λύσεις" ανάπτυξης της καινοτομίας , αυτών των κλάδων και  προϊόντων περιοριστικά, αλλά σε λύσεις που θα κινητοποιούν, θα ενισχύουν και θα στηρίζουν το ανθρώπινο δυναμικό της περιφέρειας στην κατεύθυνση της αξιοποίησης των κλάδων και πλεονεκτημάτων μας.Κατά τη γνώμη μας  "έξυπνη εξειδίκευση" και μια στρατηγική που θα την στηρίζει, στην περίπτωση της περιφέρειας Β. Αιγαίου είναι η κοινωνικοποίηση της καινοτομίας και (άρα της ανάπτυξης) που περνάει μέσα από την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων  μας.Αυτή η κοινωνικοποίηση της καινοτομίας και της ανάπτυξης, δεν μπορεί να γίνει, αν δεν στηρίζεται, δεν πατάει και δεν ενισχύει, τις πραγματικές δυνατότητες που έχουν, όχι κυρίως οι κλάδοι και τα προϊόντα, αλλά οι φορείς  της "κοινωνικοποιημένης καινοτομίας", που είναι το ανθρώπινο δυναμικό και που σήμερα σε μεγάλο βαθμό απαξιώνεται από την ανεργία.

Είναι γνωστό, ότι η "καινοτομία" δεν αναφέρεται μόνο στα προϊόντα ή στον τρόπο παραγωγής τους, αλλά και στην μορφή οργάνωσης της παραγωγικής δραστηριότητας και στον τρόπο ανταλλαγής, διακίνησης και διάθεσης των προϊόντων, αλλά και στον τρόπο διάθεσης του τελικού αποτελέσματος. Προκείμενου λοιπόν  να "κοινωνικοποιηθεί η καινοτομία" θα πρέπει να στηριχθεί η τοπική κοινωνία να αναπτύξει ΚΑΙ νέες μορφές οργάνωσης της παραγωγής των προϊόντων, (συλλογικές μορφές), αλλά και νέες μορφές ανταλλαγής, άρα και νέες αγορές.

Σε αυτή την κατεύθυνση, βλέπουμε την καινοτομία και την "έξυπνη εξειδίκευση" και σε αυτή την κατεύθυνση θεωρούμε ότι θα πρέπει να επιδιώξουμε να αναπτυχθεί ο διάλογος με την τοπική κοινωνία.

Το σχέδιο απαντά στις παραπάνω ανάγκες;

διαβάζοντας τους πίνακες με τους προϋπολογισμούς και τις συγκεκριμένες δράσεις που σε αυτό περιγράφονται, διαπιστώνουμε, σύμφωνα με όσα παραπάνω αναπτύξαμε,  ότι  υπάρχουν τμήματα που πρέπει να ενισχυθούν

Στην  κατεύθυνση αυτή,  χρειαζόμαστε μηχανισμούς υποστήριξης. Και σαφώς πρέπει να συζητήσουμε  για τον χαρακτήρα αυτών των μηχανισμών, και πως θα είναι σταθεροί και με διάρκεια στο χρόνο και στην διάθεση της τοπικής κοινωνίας. Απαιτείται να δημιουργηθούν δηλαδή "υποστηρικτικές δομές". Παρότι μέσα απ το σχέδιο ένα σημαντικό τμήμα του προϋπολογισμού πηγαίνει στους μηχανισμούς, ωστόσο υποστηρικτικές δομές  με τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν φαίνεται να επιδιώκονται μέσα απ το σχέδιο, δεδομένου ότι 500.000 για όλη τη διάρκεια του σχεδίου δεν μπορούν να επαρκούν παρά μόνο για ένα γραφείο και όχι για μια καλά οργανωμένη δομή.

Στην παραπάνω λογική, βλέπουμε επίσης τις δράσεις συνεχούς ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης της τοπικής κοινωνίας και ειδικότερα των ανέργων, των αγροτών, των γυναικών κλπ.αλλά και τις συγκεκριμένες δράσεις στήριξης της ανάπτυξης συλλογικών ή και ατομικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων κάθε μορφής, από τον κόσμο που σήμερα είναι εκτός αγοράς εργασίας, δράσεις στήριξης της διασύνδεσης αυτών των ξεχωριστών δραστηριοτήτων μεταξύ τους, ενίσχυσης της διατομεακής σε τοπικό επίπεδο αλλά και διανησιωτικής συνεργασίας. Θα θέλαμε όμως αυτές οι δράσεις να αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα του προϋπολογισμού του σχεδίου.

Θα θέλαμε να δούμε δράσεις που θα στηρίζουν την ανάπτυξη όσο το δυνατό πιο ολοκληρωμένων παραγωγικών συμπλεγμάτων στον αγροτοδιατροφικό τομέα, στο τουρισμό και τον πολιτισμό, αλλά ακόμα και στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που έχουν τα νησιά μας και μια συγκεκριμένη δέσμευση στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των μεταξύ τους σχέσεων,